Dobór mocy pompy ciepła do domu
Oszacuj wymaganą moc (kW) na podstawie powierzchni i standardu lub znanego zapotrzebowania energii. Dobór uwzględnia spadek mocy i COP przy mrozie.
Spis treści
Jak działa kalkulator
Kalkulator szacuje, jaką moc nominalną (w punkcie A7/W35) powinna mieć pompa ciepła powietrze-woda dla konkretnego domu. Ze wskazanej powierzchni ogrzewanej (30–600 m²) i standardu ocieplenia, albo z własnej wartości kWh/m²/rok, np. ze świadectwa energetycznego, wyznacza straty jednostkowe w W/m², koryguje je o wysokość kondygnacji, udział przeszkleń, rodzaj okien i wentylację, a następnie skaluje do wybranej strefy klimatycznej (temperatura projektowa od −16 do −24 °C). Opcjonalnie dolicza moc na ciepłą wodę i sprawdza, czy przy taryfie G12/G12w/G13 ograniczenie godzin pracy nie wymusza większej mocy. Zwraca zalecaną moc nominalną A7/W35 w kW, roczne zużycie prądu (z szacowanego SCOP) i roczne zapotrzebowanie na ciepło, a w „Szczegółach obliczeń” pełny tor: moc na mróz, moc z ograniczenia godzin, współczynnik spadku mocy w mrozie i COP przy temperaturze projektowej.
Jak liczymy (metodologia i wzory)
Straty jednostkowe
Straty w W/m² pochodzą ze standardu ocieplenia albo ze wzoru straty = kWh/m²/rok ÷ 1,65 (tryb „Znam kWh/m²/rok”; 15–120 W/m²).
| Standard | W/m² | kWh/m²/rok |
|---|---|---|
| Pasywny / bardzo ciepły | 20 | 25 |
| Nowy dobrze ocieplony | 35 | 55 |
| Średni (typowy) | 55 | 90 |
| Stary / słabo ocieplony | 80 | 150 |
Straty mnożą się przez korekty (każdy parametr to wartość domyślna, można zmienić w trybie zaawansowanym):
- wysokość kondygnacji:
wysokość ÷ 2,6 m(0,85–1,25); - przeszklenia: ±0,05 na każde 10 p.p. od 20% (0,90–1,20);
- okna: trzyszybowe ×0,95, stare ×1,08;
- wymiana powietrza:
1 + (n − 0,5) × 0,30, z rekuperacją 0,15 (0,80–1,30); - rekuperacja:
1 − 0,12 × sprawność, przy 75% → ×0,91 (min 0,85).
Moc „na mróz” (A)
Straty skaluje czynnik ΔT ÷ 41 (ΔT = T_wewn − T_projektowa, 15–60 K; 41 K = 21 °C / −20 °C). Dalej P = powierzchnia × straty × ΔT/41 ÷ 1000 i P_mróz = P × (1 + zapas 10%) × (1 + rezerwa 5%) + P_CWU; zapas i rezerwa to wartość domyślna, można zmienić w trybie zaawansowanym. P_CWU = 0,2 kW × osoby (0,5–1,5 kW).
Godziny pracy (B) i logika max
Roczne ciepło = powierzchnia × baza × korekty × strefa (−16 °C→0,90; −18→1,00; −20→1,05; −22→1,10; −24→1,15) × 1 + (T_wewn − 21) × 0,03; CWU = 700 kWh/os/rok. Dla G12/G12w/G13 przy pracy poniżej 23,5 h/d: P_godz = ciepło_roczne ÷ 365 ÷ godziny × 1,25. Do doboru trafia max(P_mróz, P_godz).
Moc nominalna A7/W35
Wynik dzielimy przez współczynnik spadku mocy w mrozie: krzywa temperatury (interpolacja: −25 °C→0,62; −20→0,68; −15→0,74; −7→0,83; +2→0,93; +7→1,00) × korekta zasilania (30 °C→1,02; 35→1,00; 45→0,97; 55→0,92; 60→0,88; 65→0,84) × 0,95 za odszranianie poniżej +1 °C; łącznie 0,40–1,05. Podłogówka: zasilanie 35 °C; pozostałe: wpisane 30–65 °C. Opcjonalne przewymiarowanie dodaje 0–50% do wyniku. Prąd rocznie = ciepło ÷ SCOP; SCOP = 3,8 / 3,3 / 2,9 / 2,6 dla zasilania ≤35 / ≤45 / ≤55 / >55 °C, z korektą strefy od +0,1 (−16 °C) do −0,3 (−24 °C), zakres 1,8–4,5. Moce pokazywane co 0,1 kW, energie co 1 kWh; typoszereg podpowiedzi: 3–20 kW (najmniejsza moc pokrywająca wynik).
FAQ
Jak dobrać moc pompy ciepła do domu?
Moc = powierzchnia × jednostkowe straty ciepła (W/m²), zależne od standardu ocieplenia: pasywny ok. 20, nowy ok. 35, typowy ok. 55, stary ok. 80 W/m².
Od czego zależą straty ciepła domu?
Od jakości ocieplenia, im lepsza izolacja, tym niższe straty w W/m² i mniejsza wymagana moc pompy. Można też podać własne zapotrzebowanie w kWh/m²/rok.
Za mała czy za duża pompa ciepła?
Za mała nie dogrzeje w mrozy, za duża taktuje (częste włączanie) i kosztuje więcej. Dlatego dobór mocy do realnych strat budynku jest kluczowy.
Założenia i ograniczenia
- To uproszczony, jednostrefowy model szacunkowy, nie zastępuje projektowego obliczenia obciążenia cieplnego (OZC) wg PN-EN 12831; wynik służy do wstępnego rozeznania, nie do zamówienia konkretnego urządzenia.
- Krzywe spadku mocy, COP i SCOP są uśrednione dla typowych pomp powietrze-woda, rzeczywiste parametry zależą od modelu, dlatego dobór końcowy trzeba oprzeć na tabelach producenta (np. A-7/W35, A-7/W55).
- Cztery klasy „standardu ocieplenia” (20/35/55/80 W/m²) to zgrubne przedziały, dwa domy „średnie” mogą różnić się stratami o kilkadziesiąt procent; dokładniejszy wynik da podanie własnych kWh/m²/rok z audytu lub świadectwa energetycznego.
- CWU liczona jest ryczałtem (700 kWh na osobę rocznie i 0,2 kW mocy na osobę), model nie uwzględnia wanny, cyrkulacji ani priorytetu CWU.
- Ograniczenie godzin pracy (G12/G12w/G13) to model średniej dobowej z buforem +25%, kalkulator nie symuluje bufora ciepła ani rozkładu temperatur w ciągu doby.
- Model nie wyznacza punktu biwalentnego ani mocy grzałki szczytowej; zyski słoneczne i bytowe uwzględnia tylko pośrednio, w przyjętej bazie kWh/m²/rok.
Źródła i aktualizacja
- Urząd Regulacji Energetyki, ceny i wskaźniki energii elektrycznej, aktualne dane o cenach energii i taryfach (G11/G12/G12w/G13), przydatne przy interpretacji wyniku „prąd rocznie” (dostęp: 10.07.2026)
- Polski Komitet Normalizacyjny, dystrybutor normy PN-EN 12831 (projektowe obciążenie cieplne budynków), czyli pełnej metody, którą ten kalkulator upraszcza (dostęp: 10.07.2026)
- Program „Czyste Powietrze”, zasady dofinansowania wymiany źródła ciepła na pompę ciepła (dostęp: 10.07.2026)
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska, ulga termomodernizacyjna, odliczenie wydatków na pompę ciepła od podstawy opodatkowania (dostęp: 10.07.2026)