Trzech Króli – kiedy wypada i czy jest dniem wolnym
Święto Trzech Króli — a właściwie Objawienie Pańskie — wypada zawsze 6 stycznia.
Przejdź do kalkulatoraŚwięto Trzech Króli — a właściwie Objawienie Pańskie — wypada zawsze 6 stycznia. W Polsce jest dniem ustawowo wolnym od pracy, ale dopiero od 2011 roku: zniesiono je w 1960, a przywróciła ustawa z 24 września 2010. Jeśli 6 stycznia wypadnie w sobotę, pracownikowi przysługuje dodatkowy dzień wolny w okresie rozliczeniowym.
Spis treści
Wyniki
Data stała: 6 stycznia.
Szczegóły obliczeń
Trzech Króli w kolejnych latach
Data jest stała. Kolumna „Dodatkowy wolny” mówi, czy święto wypada w sobotę — wtedy należy się oddanie dnia.
| Rok | Dzień tygodnia | Ile dni | Dodatkowy wolny |
|---|---|---|---|
| środa | — | nie | |
| czwartek | — | nie | |
| sobota | — | tak | |
| niedziela | — | nie | |
| poniedziałek | — | nie | |
| wtorek | — | nie | |
| czwartek | — | nie | |
| piątek | — | nie |
Jak działa kalkulator
Data jest stała: 6 stycznia. Objawienie Pańskie nie jest świętem ruchomym — zmienia się tylko dzień tygodnia.
Jest dniem ustawowo wolnym — od 2011 roku. To ważne zastrzeżenie: wolne zniesiono ustawą z 16 listopada 1960 r., a przywrócono ustawą z 24 września 2010 r. Przez pół wieku, w latach 1961–2010, 6 stycznia był w Polsce zwykłym dniem roboczym.
Gdy wypada w sobotę, należy się oddanie dnia. Zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu pracy święto przypadające w dniu wolnym z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy obniża wymiar czasu pracy — w praktyce pracodawca musi wyznaczyć inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym. Za święto wypadające w niedzielę taki obowiązek nie przysługuje.
Nazwa i liczba mędrców. W kalendarzu liturgicznym to Objawienie Pańskie, czyli Epifania. „Trzech Króli” to nazwa potoczna. Ewangelia Mateusza nie podaje ani liczby mędrców, ani ich imion — trójka wzięła się z liczby darów, a imiona Kacper, Melchior i Baltazar pojawiły się dopiero w późniejszej tradycji.
6 stycznia jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Handel jest tego dnia ograniczony na tych samych zasadach co w niedziele objęte zakazem — wykaz dni, w które sklepy są otwarte, prowadzi strona niedziele handlowe. Dzień tygodnia dla dowolnego rocznika poda wieczny kalendarz.
Jak liczymy (metodologia i wzory)
Dzień tygodnia i odliczanie
Liczone bezpośrednio z kalendarza gregoriańskiego dla 6 stycznia. Kalkulator operuje na dobach UTC, żeby strefa czasowa przeglądarki nie przesunęła wyniku. Pole roku samo przeskakuje na kolejny rok po minięciu święta — inaczej strona zostawałaby z datą, która już była.
Dodatkowy dzień wolny
Kalkulator sprawdza dzień tygodnia i stosuje regułę z art. 130 § 2 Kodeksu pracy. Sobota oznacza obowiązek wyznaczenia innego dnia wolnego w okresie rozliczeniowym; niedziela nie rodzi takiego obowiązku, bo jest dniem wolnym z mocy prawa. Przepis w obecnym kształcie obowiązuje po wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 27/11.
Stan prawny w danym roku
Dla lat 1961–2010 kalkulator wprost pisze, że 6 stycznia nie był wtedy dniem wolnym. To nie jest szczegół historyczny bez znaczenia — pojawia się przy wyliczaniu stażu, wymiaru czasu pracy i urlopów za tamte okresy.
Napis na drzwiach
Formuła łacińska C+M+B to skrót od Christus Mansionem Benedicat — „niech Chrystus błogosławi ten dom”. W Polsce upowszechniło się odczytanie K+M+B od imion mędrców. Obie wersje są w użyciu; znaki między literami to krzyże, nie znaki dodawania.
FAQ
Kiedy jest Trzech Króli?
6 stycznia — data jest stała każdego roku. Zmienia się tylko dzień tygodnia.
Czy Trzech Króli to dzień wolny od pracy?
Tak, w Polsce jest to dzień ustawowo wolny — ale dopiero od 2011 roku. W latach 1961–2010 był to zwykły dzień roboczy.
Od kiedy Trzech Króli jest dniem wolnym?
Od 2011 roku, na podstawie ustawy z 24 września 2010 r. Wcześniej wolne zniesiono ustawą z 16 listopada 1960 r. — przerwa trwała więc pół wieku.
Co, jeśli 6 stycznia wypada w sobotę?
Pracodawca musi wyznaczyć dodatkowy dzień wolny w okresie rozliczeniowym — wynika to z art. 130 § 2 Kodeksu pracy. Za święto wypadające w niedzielę taki obowiązek nie przysługuje.
Jak brzmi oficjalna nazwa święta?
Objawienie Pańskie, po grecku Epifania. „Trzech Króli” to nazwa potoczna, od mędrców ze Wschodu.
Czy mędrców było trzech?
Ewangelia Mateusza nie podaje ich liczby ani imion. Trójka wzięła się z liczby darów — złota, kadzidła i mirry. Imiona Kacper, Melchior i Baltazar pojawiły się w tradycji dopiero kilka wieków później.
K+M+B czy C+M+B — jak poprawnie?
Obie formy są w użyciu. Tradycyjna formuła łacińska to C+M+B — Christus Mansionem Benedicat, „niech Chrystus błogosławi ten dom”. W Polsce upowszechnił się zapis K+M+B od imion mędrców. Znaki między literami to krzyże, a nie plusy.
Co to jest Orszak Trzech Króli?
Uliczny pochód organizowany 6 stycznia w wielu polskich miastach — z trzema grupami w koronach, zwykle ruszający w południe. Tradycja młoda: pierwszy orszak odbył się w 2009 roku.
Założenia i ograniczenia
- Data 6 stycznia jest stała i nie zależy od roku.
- Informacja o dniach wolnych dotyczy Polski. Status 6 stycznia różni się między krajami — w części Europy to dzień roboczy.
- Dla lat 1961–2010 kalkulator podaje ówczesny stan prawny: święto nie było wtedy dniem ustawowo wolnym.
- Obowiązek wyznaczenia dodatkowego dnia wolnego za święto w sobotę dotyczy okresu rozliczeniowego, a nie koniecznie tego samego tygodnia.
- Odliczanie liczy pełne doby, a nie godziny.
Źródła i aktualizacja
- Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy — obecna lista dni ustawowo wolnych, w tym 6 stycznia.
- Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy — Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw — przywrócenie dnia wolnego od 2011 r.
- Ustawa z dnia 16 listopada 1960 r. — zniesienie dnia wolnego 6 stycznia.
- Kodeks pracy, art. 130 § 2 — obniżenie wymiaru czasu pracy za święto w dniu wolnym z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy.
- Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 października 2012 r., sygn. K 27/11.